خواهد ساخت . مىگويند سرنوشت محتوم كشورهاى بزرگ اين است كه ناچارند بر خلاف مطلوب و دلخواه على الدوام بر حدود و ثغور خود بيفزايند . اهانتهاى كشورهاى كوچكتر همسايه را برنمىتابند و بلاجواب نمىگذارند ؛ شكايت و گلايه پيش مىآيد ، كار به تهديد مىكشد و سرانجام به تصرف منجر مىشود . بدين ترتيب روسيه دير يا زود به تحقق انديشه‌اى كه پطر كبير در سر داشت همت مىگمارد و درياى خزر را به صورت درياچهء داخلى روسيه درخواهد آورد . هرچه خواهد بشود ، اما روسيه هرگز نخواهد توانست اين ولايات را به خود جذب كند . همچنين برقرارى حق اولويت هم براى قفقاز نتوانست به هيچ وجه براى سرزمين اصلى روسيه بركات مهمى بهمراه آورد . هرگاه به منابع و امكاناتى كه ايران در اختيار دارد مىانديشم و قبل از همه نژاد قوى و بيدار ملتش را در نظر مىآورم ، الزاما به اين نتيجه مىرسم كه بار ديگر از خواب‌آلودگى و سستى فعلى نجات خواهد يافت و تجديد حيات خواهد كرد . هنگامى كشورى دچار زوال مىشود كه اهالى آن به فساد گرفتار شده باشند . چنين مطلبى در مورد ايران مصداق ندارد و به همين دليل آينده‌اى خوش برايش قابل پيش‌بينى است . اما قومى كه به علت استعدادهاى فرهنگى ، جنگاورى ، اعتماد به نفس و حس استقلال‌طلبيش با گذشت زمان به سلطه بر آسياى مركزى توفيق خواهد يافت ، افغانها هستند كه از نژاد پاك ايرانى بشمار مىآيند .